‘ Bay Trên Tổ Cúc Cu ’ Và Khát Vọng Của Tự Do Dưới Tinh Thần Lão Tử

-

Bộ phim từng đoạt 5 giải Oscar đến Phim, Kịch bản, Đạo diễn, nam chính, Nữ chính là kiệt tác trong lịch sử dân tộc điện hình ảnh về quả đât của những người điên.

Bạn đang xem: Bay trên tổ cúc cu


DQAl
AKuyni
ROJRe4cmiy
A" alt="*">

"Bay trên tổ chim cúc cu" lột tả cuộc sống thường ngày của các bệnh nhân sống trong trại thương điên.

Ông yêu thương thích mẩu chuyện đến nỗi đã tự đảm nhận vai chính (Randall Mc
Murphy) trong vở kịch Broadway của mình. Về sau khi vẫn nhượng lại bản quyền cuốn sách cho người con trai Michael Douglas có tác dụng phim, ông cũng không còn có ý định nhường nhịn vai diễn trọng điểm đắc ấy cho tất cả những người khác.

Nhưng hồ hết chuyện không như dự tính. Bay trên tổ chim cúc cu lúc được trao vào tay Michael Douglas với nhà cung ứng phim tự do Saul Zaentz đã mang một số phận khác. Cùng với mức kinh phí đầu tư thấp, Michael và hầu như cộng sự của bản thân không bao gồm nhiều thời cơ cộng tác với số đông đạo diễn, diễn viên tài danh. Đó là tại sao khi các chiếc tên như Milos Forman, Louise Fletcher được xướng lên phía trên thảm đỏ Oscar, khán giả không khỏi ngỡ ngàng.

Ít ai cho rằng một bộ phim nằm trong dự án công trình phim tự do của các chiếc tên còn tương đối mới đã chiến thắng tuyệt đối với 5 hạng mục gianh giá nhất của Oscar. Điều gì đã tạo ra sự thành công ngoài ý muốn đợi ấy?

Trước hết, khó có thể phủ nhận vai trò của cuốn tè thuyết tất cả tầm tác động toàn xóm hội vào trong thời gian 1960 đối với bộ phim. Bay bên trên tổ chim cúc cu khi chuyển lên màn hình ảnh về cơ phiên bản vẫn dựa trên tình tiết và phần đông nhân vật bao gồm của đái thuyết. Bộ phim truyện lấy toàn cảnh tại một trại điều dưỡng tâm thần của nước Mỹ. Cuộc sống vốn bình lặng và khuôn khổ của các bệnh nhân ngơi nghỉ đó bỗng dưng chốc bị đảo lộn vày sự xuất hiện của Randall Mc
Murphy – một phạm nhân bị tình nghi tất cả triệu chứng tâm thần.

Mc
Murphy nhanh chóng trở thành bạn thủ lĩnh của hầu hết cuộc vui, mọi cuộc nổi loàn tập thể hạn chế lại y tá trưởng Ratched và bộ máy điều hành trung trung tâm của bà. Cuối cùng, cuộc bí quyết mạng thiệt sự vẫn nổ ra trong một đêm trước Giáng sinh. Nghiệt xẻ và đẫm tiết như bao trận chiến khác...

So với cửa nhà văn học tập của Ken Kesey, đạo diễn Milos Forman đã triển khai một sự chuyển đổi khá apple bạo. Thay vì chưng để nhân trang bị "tù trưởng" Bromden dẫn dắt toàn thể câu chuyện từ bỏ điểm nhìn của chính mình như trong tè thuyết thì Forman chọn một hình thức kể chuyện khác. Bộ phim truyện được tính từ lúc ngôi trang bị ba, không qua lời diễn giải của nhân trang bị "tôi" nào. Mc
Murphy - tín đồ tù mới chuyển đến đó là tâm điểm của câu chuyện. Phần lớn nhân thứ và đông đảo sự kiện khác phần nhiều xoay xung quanh nhân thiết bị này, trong các số đó có toàn bộ cơ thể da đỏ cao lớn Bromden.


Jack Nicholson giành tượng đá quý Oscar với vai Mc
Murphy - thủ lĩnh của trại yêu thương điên.

Milos Forman vẫn xây dựng thành công xuất sắc một thế giới của những người dân điên với số đông tâm hồn biến đổi dạng, những đậm chất ngầu và cá tính nổi loạn. Các nhân vật ở đây dị biệt từ nước ngoài hình cho đến tính cách. Đó là một tên da đỏ cao lừng lững, lầm lì như một trái núi; một cậu bạn teen mắc bệnh nói lắp, từng trường đoản cú tử không thành; một người bầy ông nhút yếu bị ám ảnh bởi việc bà xã phản bội...

Những con người ấy vào trại đa phần vì từ nguyện, chỉ một vài ít không giống bị xay buộc. Mc
Murphy nằm trong số ít ấy. Hắn vốn là một tù nhân bị tóm gọn vì tội hành hung cùng hãm hiếp đáp trẻ vị thành niên. Sau khi bị tình nghi gồm những biểu lộ tâm lý bất thường, Mc
Murphy được gửi tới trại điều dưỡng tinh thần – một nhà ngục niềm tin khác dưới sự giám sát và đo lường của y tá trưởng gian ác Ratched.

Chính tại đây, tên tù nhân nhân ngông cuồng đã nhận ra nhóc giới hy vọng manh giữa những người điên thật sự và những người bị tổn thương tư tưởng nặng nề. Đối rất giữa bình thường và bất thường hoàn toàn bị xoá vứt khi hắn tò mò ra vẻ vào sáng, lương thiện với đầy tự trọng trong số những con bạn nơi đây. Họ bị chế ngự trong ảo mộng về nỗi cô độc giữa đồng loại, trong tầm áp chế của người thiếu nữ đầy oai quyền sau tấm kính với đôi mắt lạnh sắc.

Cuộc sống của họ quẩn quanh trong số những căn chống sơn màu trắng lạnh lẽo, một trong những bộ cờ tỷ phú, đầy đủ bộ bài xích Tây và chú ý những lũ chim cất cánh qua khung trời phía không tính hàng rào sắt.

Mc
Murphy đang thổi một luồng gió new tới cuộc sống thường ngày ngày ngày trôi qua trong vô vị và âm thầm lặng lẽ của "những tín đồ điên" vị trí đây. Họ nhấn ra cuộc sống thường ngày thật sự là ở ngoài kia, vào vị mặn của gió biển cũng tương tự trong sự thưởng thức đến tận cùng cuộc sống thường ngày này.

Trường đoạn đi câu cá hồi trên biển là một trong những trường đoạn hào sảng độc nhất vô nhị về mong ước tự do của những con fan dám quá rào khỏi đông đảo giới hạn. Cảnh quan hùng vĩ của bãi tàu cá bên trên bến cảng Depoe bang Oregon được mở rộng tít tắp bằng những góc sản phẩm công nghệ từ bên trên cao, đem cảnh toàn. Trên nền hải dương xanh vời vợi, tiếng thét, giờ cười, tiếng call nhau í ới của những người điên hòa trong tiếng động cơ máy tàu lao vút đi bên trên sóng.

Milos Forman vẫn rất như ý khi hội tụ được rất nhiều diễn viên xuất nhan sắc trong bộ phim lần này. Xung quanh Jack Nicholson - linh hồn của cả trại điên với tiếng mỉm cười vang vọng đầy ám ảnh, Will Sampson - anh chàng da đỏ cùng với vẻ phương diện không cảm hứng hay Brad Dourif vào vai cậu bạn teen tự ti nói gắn cũng là phần đông vai diễn cạnh tranh quên trong trái tim khán giả.

Xem thêm: Top các loại mì sợi to hàn quốc 900g, mì vắt ramen hàn quốc sợi to


Nữ y tá Ratched là vai diễn để đời của cô gái diễn viên Louise Fletcher cùng là trong những nhân thứ phản diện khét tiếng nhất của lịch sử vẻ vang điện hình ảnh thế giới.

Tuy nhiên, phát hiện lớn nhất của Milos Forman cùng những nhà làm phim đó là vai y tá trưởng Ratched. Đã bao gồm sáu diễn viên được chấm demo vai này nhưng không có ai làm đạo diễn Forman gật đầu. Chỉ đến một tuần trước khi bấm máy, ông mới tìm thấy Louise Fletcher như một sắp đặt hoàn hảo nhất của số phận. Vai diễn người thiếu phụ với vẻ phương diện vô cảm, góc nhìn sắc lạnh, tàn nhẫn đang trở thành một giữa những vai phản bội diện ấn tượng nhất của lịch sử điện hình ảnh thế giới, đồng thời mang về cho Louise Fletcher một tượng rubi Oscar.

Bay trên tổ chim cúc cu đang lập được kỷ lục đáng nể hiện giờ với doanh thu mập mạp 109 triệu USD tại thị phần Mỹ. Đây cũng là bộ phim truyện duy nhất giữ vững phòng vé tại Thụy Điển suốt 12 năm (1975-1987). Trong những khi đó, không nhiều người ngờ rằng tổng kinh phí làm phim chỉ vẻn vẹn 4,4 triệu USD.

Toàn bộ cảnh cuối phim được con quay trong một cú máy lâu năm với nhịp phim bình tĩnh như nhịp bước chân của người lớn tưởng đi về phía ánh sáng. Bộ phim khép lại bằng một khuôn hình gần như tĩnh. Nhân vật Bromden cách về phía trước, quay sườn lưng lại vật dụng quay với ngày càng nhỏ dại dần cho đến khi chỉ với là một chấm nhỏ tuổi giữa đồng cỏ xanh mênh mông khi giai điệu bài bác hát Please Release Me (Hãy thả tôi đi) vang lên...

"One Flew Over The Cuckoo"s Nest" - một tập phim với phép ẩn dụ về thiết yếu trị phương tây thì rất có thể liên quan gì mang đến Lão Tử?


*
ngành ngọn của biện pháp mạng - nhân vật thiết yếu Randle Mc
Trại tâm thần trong Bay Qua Tổ Chim Cúc Cu thực chất là một ẩn dụ của nước Mỹ trong năm 60-70s. Đó là thời của chiến tranh Việt Nam, của trào lưu hippy và giải phóng tình dục, và của các công dân Mỹ bị chính phủ dắt mũi giống như những chú rán non. Tuy vậy với Miloš Forman, trại điên cùng với những người bệnh bị bóp nát tính biện pháp và nhân bí quyết còn có một chân thành và ý nghĩa khác.

Miloš Forman là 1 trong đạo diễn Séc thử khám phá qua hai cơ chế toàn trị trên đất nước ông là vạc xít Đức trong ráng chiến 2 với Liên Xô năm 1968. Tiếp đến ông đề xuất chạy quý phái Mỹ và trở thành công xuất sắc dân nước này.

Miloš Forman từng nói: “Đảng toàn trị với tôi là mụ y tá tàn ác Ratched, kẻ luôn luôn nói với tôi phần đông gì tôi được cùng không được làm, phần lớn điều tôi được cùng không được phép nói, nơi nào tôi được cùng không được đi; thậm chí, tôi là ai với tôi ko được là ai”.

*
Murphy làm đảo lộn trại điên là 1 hình ảnh mang tính ẩn dụ giữa đơn côi tự với hỗn loạn, cá thể và hệ thống, giữa mẫu tôi với đám đông, giữa những chú rán non ngoan ngoãn với đám cáo già gian ác. Mc
Murphy đã kích động, sẽ thách thức, đã dần dần mang lại nhân tính đến những người bệnh tâm thần, với đã dẫn dắt họ ra khỏi trại điên để tiến hành một chuyến trôi dạt vô tiền khoáng hậu.

Nhưng cuối cùng, cuộc biện pháp mạng mà Mc
Murphy đưa về cho trại tinh thần bị lũ áp thảm thương. Chính sách cầm quyền đã biến chuyển anh thành một kẻ sống thực vật, điều nhưng mà anh từng ra sức kháng phá. Người thủ lĩnh đã trở nên đánh bại, mà lại trại tâm thần đó mãi mãi không còn là dòng trại điên của ngày hôm qua…

*
Hơn cả một siêu phẩm điện ảnh, Bay Qua Tổ Chim Cúc Cu là một bộ phim truyền hình đầy tính hình tượng về tinh thần tự do, về quyền có tác dụng người, về thèm khát được sống như 1 con tín đồ đích thực. Và dù sau cùng Mc
Murphy tất cả thất bại, anh cũng đã mang về một nguồn sáng soi rọi cái tối tăm trong trại tâm thần này, đã khiến những người mắc bệnh bị cho là điên phải hành động thay vì chưng chỉ ngồi này mà than vãn hay ca cẩm nhưng không bao giờ dám chũm đổi.


Bay Qua Tổ Chim Cúc Cu được soi chiếu dưới ý thức của… Lão Tử

Tháng 4/2018, Miloš Forman tắt thở ở tuổi 86. Vào những tập phim xuất sắc nhưng ông nhằm lại, phải nói tới hai tốt phẩm điện hình ảnh từng thắng giải Oscar mang lại Phim hay duy nhất là Bay Qua Tổ Chim Cúc Cu (1975) và Amadeus (1984 – một ánh mắt khác về cuộc đời của thiên tài âm nhạc Wolfgang Amadeus Mozart).

Để tưởng niệm đạo diễn tính năng này, tôi được mời truyện trò về bộ phim truyện Bay Qua Tổ Chim Cúc Cu tại cà phê thứ 7.

Trong buổi chiếu phim cùng thảo luận, có một khán giả đặc biệt là Giáo sư, Tiến sĩ, Dịch giả Nguyễn Văn Trọng. Đây là lần đầu tiên ông xem tập phim này, cơ mà ông gồm một thừa nhận xét cực kì thú vị khiến cho tôi đề xuất chú ý.

Ông cho rằng để đạo diễn bộ phim này, Miloš Forman không chỉ là dùng hưởng thụ của ông dưới cơ chế Cộng sản làm việc Séc cơ mà phần như thế nào đó, đạo diễn cội Séc này chịu ảnh hưởng triết lý Lão Tử trong vấn đề xây dựng nhân vật và tính hình tượng cho bộ phim.

Dù không diễn giải rõ ràng cảm nhận chủ quan của mình, gs Trọng nhận định rằng nhân vật người tù trưởng domain authority đỏ Bromden, là một hình tượng của ý thức Lão Tử cùng với triết lý vô vi cùng câu nói bom tấn của bậc triết gia này “tri đưa bất ngôn, ngôn giả bất tri” (Biết thì không nói, mà lại nói thì ko biết).

*

“Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn ban đầu tạo sanh bạn dạng ngã. Con tín đồ còn ở trình độ sơ khai, chưa có bản ngã, hay nói mang lại đúng hơn, họ không có đậm cá tính rõ rệt. Họ cảm xúc và suy nghĩ theo phần đông. Bọn họ là phần đông người có rất nhiều thành kiến, sống theo dư luận. Bọn họ sống như một đàn cừu, cúi đầu theo nhịp cách của bé dẫn đạo, không dám lạc đoàn.”

Trong Bay Qua Tổ Chim Cúc Cu, phần nhiều bệnh nhân vào trại tâm thần đều thuộc quá trình này. Chúng ta là những bé cừu đã có được thuần dưỡng với mất năng lực chống cự, dưới sự cai trị xảo trá của mụ y tá Ratched.

Một một trong những nhân vật điển hình nhất cho hình hình ảnh con rán bị thuần chăm sóc là Billy Bibbit, chàng tuổi teen cà lăm, lòng tin yếu nhược và vô cùng lúng túng mụ Ratched. Lúc được Mc
Murphy truyền cảm xúc sau chuyến nhất thời trốn trại cho tới đại dương, Billy dường như tự tin hơn một chút. Nhưng khi Mc
Murphy rủ anh vứt trốn đến Canada, Billy sẽ đáp lại yếu hèn ớt rằng: “Tôi cảm thấy chưa sẵn sàng”.

*

Đây chính là minh họa đúng chuẩn nhất cho hình ảnh của Mc
Murphy. Anh tất cả một trọng điểm hồn độc lập, sáng tạo và ý thức tự vì vô bờ bến, khiến cỗ máy cai trị của mụ Ratched đề nghị bất lực. Anh thích hợp làm cách mạng, yêu thích làm người dẫn đạo hơn là ngần ngại phụ họa.

Giai đoạn thứ ba và cuối cùng là “giai đoạn cứu vớt cánh, giác ngộ” theo bốn tưởng của Lão Tử. “Giai đoạn sau cuối là vượt khỏi bạn dạng ngã xuất xắc tiêu diệt bạn dạng ngã, nhằm trở về sát nhập với đời sống của đôi bàn chân thể, của trời đất. Ở quy trình tiến độ này, bản ngã không còn thấy mình là một trong những vật lẻ tẻ nữa mà là một trong với vạn vật.”

Đây là minh chứng rõ ràng nhất mang lại hình hình ảnh của tín đồ tù trưởng Bromden — kẻ giả câm điếc để ra khỏi sự kẻ thống trị của mụ Ratched — và ở đầu cuối đã tiến hành cuộc phương pháp mạng của Mc
Murphy. Bromden, đích xác đã chiếm lĩnh đến tiến độ thứ bố của đời người, đã vượt khỏi phiên bản ngã nhằm trở về gần kề nhập với đời sống khôn xiết của trời đất.

*
Bramden là tín đồ duy nhất thừa kế di sản của Mc
Murphy tất cả thể gặp mặt sai lầm, mà lại nếu không tồn tại những người dám xả thân như anh, liệu fan tù trưởng Bromden tất cả phá cũi sổ lồng, đập vỡ cửa kính bệnh viện để vọt ra ngoài đi tìm kiếm tự bởi vì đích thực không?

Bromden khiến tôi kính nể về sự khôn ngoan và tinh thần tự vày từ bên trong. Nhưng tôi luôn luôn dành tình yêu cùng sự ngưỡng mộ của bản thân mình cho Mc
Murphy là vậy.